Nhận quyết định kiểm tra thuế, doanh nghiệp cần làm gì
Kế toán mang vào phòng bạn phong bì của cơ quan thuế: Quyết định kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế. Phản ứng đầu tiên của phần lớn chủ doanh nghiệp là gọi kế toán hỏi "mình sai gì không". Nhưng việc cần làm trước là đọc ba thứ trên tờ quyết định: phạm vi, thời kỳ kiểm tra, và ngày ban hành. Vì từ lúc nhận quyết định đến lúc nó được công bố, doanh nghiệp vẫn còn một quãng ngắn để tự sửa — và sửa trong quãng đó khác hẳn về tiền so với sửa sau.
Bài này căn cứ hai văn bản có hiệu lực từ 01/7/2026: Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính, dưới đây gọi tắt là Luật 108/2025/QH15 và Thông tư 89. Riêng Điều 13 và việc sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 của Luật có hiệu lực sớm hơn, từ 01/01/2026 (khoản 2 Điều 52) — không liên quan nội dung bài này. Một lưu ý về chuyển tiếp: các cuộc kiểm tra có quyết định kiểm tra được ban hành trước ngày 01/7/2026 mà chưa ban hành kết luận hoặc quyết định xử lý thì tiếp tục thực hiện theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (khoản 3 Điều 53 Luật 108/2025/QH15).
Tóm tắt nhanh
- Việc kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế chỉ được thực hiện khi có quyết định kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế (điểm a khoản 7 Điều 88 Thông tư 89); không có quyết định, doanh nghiệp có quyền từ chối (điểm r khoản 1 Điều 37 Luật 108/2025/QH15).
- Quyết định kiểm tra phải gửi cho doanh nghiệp trong 03 ngày làm việc kể từ ngày ký, và được công bố trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành (điểm a, điểm b khoản 7 Điều 88 Thông tư 89).
- Thời hạn kiểm tra không quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định, gia hạn tối đa một lần thêm 20 ngày; doanh nghiệp có giao dịch liên kết là 40 ngày và gia hạn thêm tối đa 40 ngày (điểm d khoản 3 Điều 22 Luật 108/2025/QH15).
- Khai bổ sung và tự giác nộp đủ số thuế trước mốc sớm nhất trong các mốc luật định — trong đó có thời điểm công bố quyết định kiểm tra, và cả thời điểm cơ quan thuế phát hiện không qua kiểm tra tại trụ sở — giúp không bị xử phạt với một nhóm hành vi khai sai nhất định; tiền chậm nộp thì vẫn phải nộp.
- Chưa thể tiếp đoàn thì làm văn bản đề nghị hoãn trước khi công bố quyết định, với lý do chính đáng, nêu rõ lý do và thời gian hoãn (điểm d khoản 7 Điều 88 Thông tư 89).
Kiểm tra, thanh tra: ba việc khác nhau
Người làm kinh doanh thường gọi chung mọi lần cơ quan thuế "xuống làm việc" là thanh tra thuế. Trên giấy tờ có ba việc khác nhau, và quyền của doanh nghiệp trong từng việc cũng khác.
Kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế là loại nhẹ nhàng hơn cả: cơ quan thuế ngồi tại chỗ, đối chiếu hồ sơ thuế của bạn với cơ sở dữ liệu của họ (điểm a khoản 2 Điều 22 Luật 108/2025/QH15). Diện này cũng có điều kiện: người nộp thuế có hồ sơ thuế được phân loại rủi ro cao thì thuộc trường hợp kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, trừ trường hợp kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế quy định tại điểm a khoản 3 Điều 22 Luật Quản lý thuế (khoản 2 Điều 87 Thông tư 89). Thấy chỗ cần làm rõ, họ gửi thông báo yêu cầu giải trình theo Mẫu số 01/KTT Phụ lục IV kèm Thông tư 89, và doanh nghiệp có 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành thông báo để giải trình; chưa đủ thì có thông báo lần hai (Mẫu số 02/KTT Phụ lục IV), cũng 10 ngày làm việc, và mỗi hồ sơ khai thuế được kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế chỉ được thông báo tối đa 02 lần. Hết lần hai mà doanh nghiệp không giải trình được, cơ quan thuế ấn định thuế nếu đủ căn cứ; không đủ căn cứ ấn định thì ban hành quyết định kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế, hoặc lấy đó làm cơ sở để xây dựng kế hoạch kiểm tra theo nguyên tắc quản lý rủi ro (điểm a, b, đ khoản 3 Điều 87 Thông tư 89). Nói cách khác, một thông báo giải trình chưa phải là cuộc kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp.
Ngay ở trụ sở cơ quan thuế cũng có thể có một quyết định kiểm tra riêng: khi có đủ cơ sở xác định hành vi vi phạm, nội dung vi phạm, số tiền dự kiến truy thu và xử lý vi phạm, cơ quan thuế ban hành Quyết định kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế (Mẫu số 04/KTT Phụ lục IV), với thời hạn kiểm tra không quá 10 ngày làm việc (điểm g khoản 3 Điều 87 Thông tư 89).
Kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế là trường hợp có đoàn kiểm tra đến làm việc tại công ty. Điểm a khoản 3 Điều 22 Luật 108/2025/QH15 liệt kê các diện này, trong đó có: hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế; hồ sơ thuộc diện kiểm tra sau hoàn thuế đối với hồ sơ hoàn thuế trước theo nguyên tắc quản lý rủi ro và trong thời hạn 05 năm kể từ ngày ban hành quyết định hoàn thuế; có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế; được lựa chọn theo kế hoạch, chuyên đề; theo yêu cầu, đề nghị của cơ quan, người có thẩm quyền; doanh nghiệp có rủi ro cao thuộc các trường hợp chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình, phá sản, giải thể, chấm dứt hoạt động, cổ phần hóa, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chuyển địa điểm kinh doanh; kiểm tra theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế; hồ sơ miễn thuế, giảm thuế, không thu thuế của người nộp thuế có rủi ro cao; và trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều 22 — tức là đường chuyển từ kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế sang kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp. Mốc 05 năm sau hoàn thuế là chỗ nhiều doanh nghiệp không để ý: hoàn thuế xong không có nghĩa là xong hẳn. Với diện theo kế hoạch, chuyên đề và nhóm vừa nêu, cơ quan thuế kiểm tra tại trụ sở không quá 01 lần trong 01 năm; giới hạn này không áp dụng cho các trường hợp kiểm tra lại tại điểm a khoản 6 Điều 22 (điểm c khoản 3 Điều 22).
Thanh tra thì khác. Luật 108/2025/QH15 giao cơ quan thuế tiến hành kiểm tra thuế; khi gặp vụ việc phức tạp, phạm vi rộng, Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế chuyển hồ sơ sang cơ quan thanh tra để tiến hành thanh tra (điểm a khoản 5 Điều 22). Nếu cơ quan thanh tra trực tiếp thanh tra doanh nghiệp và kết luận về nghĩa vụ thuế, thì chính cơ quan thanh tra xác định hành vi vi phạm và gửi kết luận hoặc quyết định xử lý sau thanh tra cho doanh nghiệp; không đồng ý thì khiếu nại chính cơ quan thanh tra đó (điểm b khoản 10 Điều 39). Trình tự thanh tra nằm ở pháp luật về thanh tra, ngoài phạm vi bài này.
Cả hai loại kiểm tra đều có thể làm trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử qua cổng giao tiếp điện tử, với việc giải trình, lập biên bản và ban hành văn bản đều bằng phương thức điện tử (khoản 1, khoản 2 Điều 89 Thông tư 89). Riêng với kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế bằng phương thức điện tử, nếu dữ liệu điện tử chưa đủ căn cứ để kết luận và cần xác minh thực tế thì cơ quan thuế kiểm tra trực tiếp tại trụ sở (khoản 4 Điều 89). Nên xem lại ai trong công ty đang thực sự theo dõi chữ ký số và hộp thư điện tử đã khai với cơ quan thuế.
Mốc thời gian của một cuộc kiểm tra tại trụ sở
| Việc | Thời hạn | Căn cứ |
|---|---|---|
| Gửi quyết định kiểm tra cho doanh nghiệp | Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày ký | Điểm a khoản 7 Điều 88 Thông tư 89 |
| Công bố quyết định kiểm tra | Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành, trừ trường hợp phải bãi bỏ quyết định kiểm tra hoặc hoãn thời gian kiểm tra | Điểm b khoản 7 Điều 88 Thông tư 89 |
| Thời hạn kiểm tra | Không quá 20 ngày kể từ ngày công bố; gia hạn 01 lần, không quá 20 ngày | Điểm d khoản 3 Điều 22 Luật 108/2025/QH15 |
| Thời hạn kiểm tra với doanh nghiệp có giao dịch liên kết | Không quá 40 ngày; gia hạn 01 lần, không quá 40 ngày | Điểm d khoản 3 Điều 22 Luật 108/2025/QH15 |
| Hoàn thiện và ký biên bản kiểm tra | Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc kiểm tra | Điểm e.1 khoản 7 Điều 88 Thông tư 89 |
| Trưởng đoàn báo cáo kết quả kiểm tra | Chậm nhất 03 ngày làm việc kể từ ngày ký biên bản | Điểm g.1 khoản 7 Điều 88 Thông tư 89 |
Hai điểm hay bị hiểu sai. Thứ nhất, 20 ngày tính từ ngày công bố quyết định, không phải từ ngày doanh nghiệp nhận được quyết định. Thứ hai, thời hạn kiểm tra không bao gồm thời gian tạm dừng kiểm tra theo thông báo của cơ quan quản lý thuế (điểm d khoản 3 Điều 22), nên một cuộc kiểm tra có tạm dừng sẽ kéo dài trên thực tế hơn 20 ngày lịch. Riêng trường hợp cần thu thập, trao đổi thông tin với cơ quan thuế nước ngoài, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 02 năm.
Khoảng giữa "nhận được" và "công bố" là khoảng đáng giá nhất
Ghép hai thời hạn đầu bảng lại: thường thì từ lúc tờ quyết định đến tay cho tới lúc công bố vẫn còn một số ngày làm việc. Luật không ấn định bao nhiêu ngày — con số phụ thuộc ngày ban hành ghi trên quyết định và ngày đoàn kiểm tra công bố — nên hãy đếm từ ngày ban hành ghi trên quyết định, đừng đếm từ ngày mở phong bì. Khoảng đó đáng giá vì hai lẽ.
Một là doanh nghiệp vẫn được khai bổ sung. Phát hiện hồ sơ khai thuế đã nộp có sai sót thì được khai bổ sung trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót, với các trường hợp mà khoản 5 Điều 12 Luật 108/2025/QH15 liệt kê — trong đó có: trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra (điểm a); hoặc hồ sơ không thuộc phạm vi, thời kỳ thanh tra, kiểm tra nêu tại quyết định (điểm b). Khoản này còn các điểm c, d, đ và e nên khi rơi vào tình huống khác, cần đọc trực tiếp cả khoản. Mốc chặn là ngày công bố, không phải ngày nhận quyết định. Điểm b còn một hệ quả hay bị bỏ qua: những kỳ, những loại thuế nằm ngoài phạm vi và thời kỳ ghi trong quyết định thì vẫn khai bổ sung bình thường, kể cả khi cuộc kiểm tra đang diễn ra.
Mặt đối xứng của điểm b nằm ở điểm d: nếu sai sót lại thuộc phạm vi, thời kỳ đã thanh tra, kiểm tra, thì doanh nghiệp chỉ được bổ sung hồ sơ giải trình với cơ quan thuế, và bị xử lý theo quy định như đối với trường hợp cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra phát hiện (điểm d khoản 5 Điều 12 Luật 108/2025/QH15). Tức là trong phạm vi đã kiểm tra thì không còn cửa tự sửa để khỏi bị xử phạt.
Hai là với một nhóm hành vi khai sai, sửa kịp thì không bị xử phạt. Doanh nghiệp có hành vi khai sai quy định tại khoản 2 Điều 45 nhưng đã khai bổ sung hồ sơ khai thuế và đã tự giác nộp đủ số tiền thuế phải nộp thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế (điểm a khoản 2 Điều 44 Luật 108/2025/QH15). Nhưng điều khoản này đặt ra nhiều mốc chặn, mốc nào đến trước thì chặn trước: trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế; trước thời điểm cơ quan có thẩm quyền khác công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế; trước thời điểm cơ quan thuế phát hiện không qua kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế; hoặc trước khi cơ quan có thẩm quyền khác phát hiện.
Mốc thứ ba dễ mất nhất, và liên quan trực tiếp đến tình huống của bài này. Đây là nhận định thực tiễn của chúng tôi, không phải chữ của văn bản: nếu quyết định kiểm tra đến sau hai lần giải trình không thành tại trụ sở cơ quan thuế, thì sai sót đó đã bị cơ quan thuế nêu ra từ trước mà không cần kiểm tra tại trụ sở, nên cửa miễn xử phạt có thể đã đóng trước khi tờ quyết định đến tay. Đừng mặc định chỉ cần nộp tiền trước ngày công bố là chắc chắn không bị phạt; hãy xem lại doanh nghiệp đã nhận thông báo giải trình nào về đúng nội dung đó hay chưa.
Phạm vi quy định này hẹp hơn vẻ ngoài. Khoản 2 Điều 45 nói về hành vi khai sai căn cứ tính thuế hoặc xác định sai trường hợp được miễn, giảm, hoàn thuế, hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp không thuộc lỗi của người mua, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn — nhưng các nghiệp vụ kinh tế này đã được ghi nhận, phản ánh đầy đủ trên hệ thống sổ kế toán. Vế cuối là điều kiện, không phải mô tả thêm. Chẳng hạn hành vi "không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp" (điểm b khoản 4 Điều 45) hoặc "không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế" (điểm c khoản 4 Điều 45) là hành vi trốn thuế, không nằm trong diện không xử phạt nói trên. Điểm c này có hai chỗ cần đọc kỹ: vế đầu nối bằng chữ "và", nên không lập hóa đơn mà vẫn kê khai thuế đầy đủ thì không thuộc vế đó; còn vế sau có cụm "để khai thuế", tức là nhằm mục đích khai thuế. Và phải thỏa cả hai việc cùng lúc: đã khai bổ sung, và đã tự giác nộp đủ số thuế.
Dù không bị xử phạt, tiền chậm nộp vẫn phải nộp: khoản 1 Điều 16 Luật 108/2025/QH15 xếp cả việc khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp (điểm b) và chính trường hợp không bị xử phạt nói trên (điểm e) vào diện phải nộp tiền chậm nộp, mức 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp do cơ quan thuế quản lý thu (điểm a khoản 2 Điều 16).
Để so sánh: nếu để đến khi đoàn kiểm tra phát hiện, hành vi khai sai tại khoản 2 Điều 45 bị phạt 20% trên số tiền thuế khai thiếu hoặc số thuế khai tăng trong trường hợp được miễn, giảm, hoàn, không thu (điểm b khoản 3 Điều 44); hành vi trốn thuế tại khoản 4 Điều 45 bị phạt từ 01 đến 03 lần số tiền thuế trốn (điểm c khoản 3 Điều 44). Với hai nhóm này, mức phạt không phân biệt tổ chức hay cá nhân (khoản 4 Điều 44).
Một trường hợp nữa đáng biết: khi quyết định kiểm tra được ban hành theo điểm đ khoản 3 Điều 87 Thông tư 89 — tức sau hai lần giải trình không thành — mà trước khi công bố doanh nghiệp cung cấp được tài liệu, giải trình chứng minh số thuế khai là đúng và nộp đủ số thuế phải nộp, thì quyết định kiểm tra đó được bãi bỏ (điểm c.6 khoản 7 Điều 88, theo Mẫu số 09/KTT Phụ lục IV).
Việc nên làm ngay khi nhận quyết định
- Ghi lại bốn thông tin: ngày ban hành quyết định, phạm vi (nội dung) kiểm tra, thời kỳ kiểm tra, thành phần đoàn kiểm tra. Bốn thông tin này quyết định mọi việc còn lại, kể cả việc được từ chối cung cấp tài liệu nào.
- Rà soát đúng phạm vi và thời kỳ ghi trong quyết định, đừng rà soát cả sổ sách năm năm. Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế có nhiệm vụ chỉ đạo đoàn kiểm tra thực hiện đúng nội dung, thời hạn ghi trong quyết định kiểm tra thuế (điểm a khoản 5 Điều 22 Luật 108/2025/QH15), còn trưởng đoàn kiểm tra có nhiệm vụ tổ chức, chỉ đạo các thành viên thực hiện đúng nội dung quyết định kiểm tra (điểm b khoản 5 Điều 22); muốn bổ sung nội dung hoặc thời kỳ kiểm tra thì phải có quyết định điều chỉnh (điểm đ khoản 7 Điều 88 Thông tư 89).
- Nếu ra sai sót, quyết định ngay có khai bổ sung và nộp tiền trước ngày công bố hay không. Đây là việc gấp nhất. Khoản nào chắc chắn sai và chắc chắn thuộc diện khoản 2 Điều 45 thì xử lý sớm; khoản nào còn tranh luận được thì giữ lại để giải trình.
- Chuẩn bị hồ sơ, nhưng chỉ hồ sơ trong phạm vi: sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ, hợp đồng, sao kê ngân hàng của đúng thời kỳ ghi trong quyết định. Doanh nghiệp không phải nộp lại chứng từ, tài liệu đã có sẵn trong hồ sơ thuế mà cơ quan quản lý thuế đã có, trừ khi có thay đổi nội dung hoặc cơ quan quản lý thuế yêu cầu để phục vụ kiểm tra thuế (điểm h khoản 1 Điều 37 Luật 108/2025/QH15).
- Cử trước một người đầu mối và một người đại diện hợp pháp để làm việc với đoàn. Trong cuộc kiểm tra, doanh nghiệp phải cung cấp thông tin, tài liệu và ký biên bản kiểm tra thuế trong thời hạn quy định (điểm p khoản 2 Điều 37 Luật 108/2025/QH15), nên cần biết trước ai ký thay khi giám đốc đi công tác.
- Nếu thật sự chưa thể tiếp đoàn, làm văn bản đề nghị hoãn — trước khi công bố, nêu rõ lý do và thời gian hoãn; cơ quan thuế thông báo hoãn theo Mẫu số 10/KTT Phụ lục IV (điểm d khoản 7 Điều 88 Thông tư 89). Khi kiểm tra đã bắt đầu thì xin tạm dừng, và thời gian tạm dừng không tính trong thời hạn kiểm tra (cùng điểm d). Luật và thông tư không liệt kê thế nào là "lý do chính đáng", nên hãy viết cụ thể và kèm chứng từ.
Những quyền doanh nghiệp hay quên
Quyền của người nộp thuế khi bị kiểm tra nằm ở điểm e và điểm r khoản 1 Điều 37, dẫn chiếu từ điểm a khoản 4 Điều 22 Luật 108/2025/QH15. Theo điểm r khoản 1 Điều 37, doanh nghiệp có các quyền sau:
- Từ chối việc kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế khi không có quyết định kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế của cơ quan có thẩm quyền;
- Từ chối việc kiểm tra tại trụ sở cơ quan quản lý thuế khi không có thông báo yêu cầu giải trình, bổ sung thông tin, tài liệu của cơ quan quản lý thuế;
- Từ chối cung cấp thông tin, tài liệu không liên quan đến nội dung kiểm tra hoặc thuộc bí mật nhà nước, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
- Giải trình về những vấn đề có liên quan đến nội dung kiểm tra và bảo lưu ý kiến;
- Khiếu nại, khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật; tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình kiểm tra thuế;
- Các quyền khác theo quy định của pháp luật về kiểm tra chuyên ngành.
Theo điểm e khoản 1 Điều 37, doanh nghiệp còn được nhận thông báo, quyết định, biên bản, kết luận liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế từ các cơ quan chức năng khi tiến hành thanh tra, kiểm tra, kiểm toán. Theo cách chúng tôi hiểu quy định này trong thực tế, doanh nghiệp nên giữ bản của mình chứ không chỉ xem rồi trả lại.
Đi kèm là nghĩa vụ ở điểm p khoản 2 Điều 37: chấp hành quyết định kiểm tra và thông báo yêu cầu giải trình; cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác, trung thực thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung kiểm tra; ký biên bản kiểm tra trong thời hạn quy định; chấp hành kết luận, quyết định xử lý kết quả. Quyền từ chối ở trên là từ chối tài liệu không liên quan đến nội dung kiểm tra — không phải quyền trì hoãn tài liệu thuộc phạm vi kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Không đồng ý với số thuế bị ấn định thì có được chưa nộp không?
Không. Doanh nghiệp phải nộp số tiền thuế, khoản thu khác ấn định theo quyết định xử lý của cơ quan quản lý thuế; trường hợp không đồng ý thì vẫn phải nộp số tiền đó, đồng thời có quyền đề nghị cơ quan quản lý thuế giải thích hoặc khiếu nại, khởi kiện về việc ấn định thuế, và có trách nhiệm cung cấp hồ sơ, tài liệu để chứng minh cho việc khiếu nại, khởi kiện (điểm o khoản 2 Điều 37 Luật 108/2025/QH15).
Đã bị kiểm tra một lần trong năm rồi, có bị kiểm tra nữa không?
Có thể. Giới hạn 01 lần trong 01 năm chỉ áp dụng cho diện theo kế hoạch, chuyên đề và nhóm tái cấu trúc, giải thể, chuyển địa điểm nêu ở trên; các diện khác tại điểm a khoản 3 Điều 22 — chẳng hạn kiểm tra trước hoàn thuế, hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế — không bị giới hạn đó (điểm c khoản 3 Điều 22 Luật 108/2025/QH15). Ngoài ra, cơ quan quản lý thuế cấp trên được kiểm tra lại vụ việc của cấp dưới trong các trường hợp tại điểm a khoản 6 Điều 22, thời hiệu kiểm tra lại là 02 năm kể từ ngày ký kết luận kiểm tra hoặc quyết định về xử lý vi phạm hành chính về quản lý thuế (điểm d khoản 6 Điều 22).
Cơ quan thuế có được xem dữ liệu phần mềm kế toán của công ty không?
Có, nhưng gắn với điều kiện cụ thể. Trong các biện pháp áp dụng đối với trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, máy tính tiền của người nộp thuế có dấu hiệu trốn thuế (điểm a khoản 1 Điều 23 Luật 108/2025/QH15). Cũng trong diện này, thủ trưởng cơ quan quản lý thuế hoặc trưởng đoàn kiểm tra thuế quyết định tạm giữ tài liệu khi cần căn cứ xác định hành vi trốn thuế; trưởng đoàn kiểm tra thuế phải lập biên bản tạm giữ và có trách nhiệm bảo quản tài liệu tạm giữ, còn cơ quan quản lý thuế phải giao cho doanh nghiệp 01 bản quyết định tạm giữ và biên bản tạm giữ (điểm a, c, d khoản 2 Điều 23).
Kết lại
Bài này dừng ở chặng chuẩn bị. Phần xử lý kết quả kiểm tra — nội dung biên bản kiểm tra, kết luận kiểm tra và cách phản hồi khi không đồng ý — sẽ là một bài riêng.
Một cuộc kiểm tra thuế không quyết định bằng việc tiếp đoàn khéo đến đâu, mà bằng việc sổ sách và hồ sơ của thời kỳ bị kiểm tra có khớp nhau hay không — việc đó phải làm xong từ trước. Nếu doanh nghiệp bạn vừa nhận quyết định kiểm tra, hoặc muốn rà soát hồ sơ trước khi tới lượt mình, hãy tham khảo dịch vụ quyết toán thuế của MP Consulting; chi phí cho từng loại công việc có trên trang bảng giá.
Bài viết cập nhật đến ngày 03/11/2026 và mang tính tham khảo chung. Quy định có thể thay đổi và mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng — vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ MP Consultingđể được tư vấn cho trường hợp cụ thể. Chịu trách nhiệm nội dung: Nguyễn Quang Nguyên Đán, Giám đốc (CEO).
